کد خبر : 1290
تاریخ انتشار : شنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۹ - ۷:۳۴

هجدهمین نشست از سلسله نشست های همایش ” چالش های ایمان و عصر جدید” با موضوع ” مسئله حق و چالش های ایمان” برگزار گردید.

هجدهمین نشست از سلسله نشست های همایش ” چالش های ایمان و عصر جدید” با موضوع ” مسئله حق و چالش های ایمان” برگزار گردید.

به گزارش روابط عمومی انجمن کلام اسلامی حوزه، هجدهمین نشست از مجموعه نشست های همایش ” ایمان و چالش های عصر جدید” به همت انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه و دانشکده الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران و با همکاری کمیته برگزاری کرسی های آزاداندیشی حوزه های علمیه برگزار گردید. دکتر احمد کریمی،عضو هیأت علمی گروه

به گزارش روابط عمومی انجمن کلام اسلامی حوزه، هجدهمین نشست از مجموعه نشست های همایش ” ایمان و چالش های عصر جدید” به همت انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه و دانشکده الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران و با همکاری کمیته برگزاری کرسی های آزاداندیشی حوزه های علمیه برگزار گردید.

دکتر احمد کریمی،عضو هیأت علمی گروه کلام دانشگاه قرآن و حدیث ، در این نشست که سه شنبه  گذشته ۱۹ اسفند ماه  ۱۳۹۹ با توجه به محدودیت های اعلام شده، بصورت مجازی برگزار گردید؛ به بیان نقطه نظرات خود پرداختند که خلاصه مطالب مطرح شده در ادامه آورده می شود:

آموزه هبوط و گناه نخستین در ایمان مسیحی که بر آلودگی ذاتی انسان تاکید داشت و همواره دوگانه انسان و شر را تداعی می‌کرد در برابر دوگانه ایمان و خیر قرار می‌گرفت و به  نوعی تلقی جبرگرایانه دامن زد. نادیده گرفتن و بی‌توجهی به مساله کرامت انسانی در غرب مسیحی، نهایتا منجر به تولید مفهوم حق در مدرنیته گردید که به بازگشت انسان به خود و  نفی از خود بیگانگی تاکید داشت. مساله حقوق انسان پس از مدرنیته، با عطف نظر به انسان‌گرایی و تاکید بر عقل خودبنیاد انسانی و نیز مفهوم خودمختاری و اختیار، انسان معاصر را در حوزه فردی و اجتماعی درگیر رویدادهای مطالبه‌گرایانه، حق‌طلبانه و آزادی‌خواهانه‌ نمود و به تولید مفاهیم مدرنی همچون حقوق بشر، حقوق زنان و حق آزادی نمود. این مساله، هم‌چنانکه انتظار می‌رفت به زودی تبدیل به چالشی واقعی و اصیل برای الهیات مسیحی تبدیل شد که به نحو مبنایی‌ و تاریخی به مساله کرامت انسانی و مولفه‌های مهم آن، همچون اراده، اختیار و عقلانیت انسان، بی‌اعتنا بود. چالش حق را در واقع و در اصل باید چالشی برای ایمان مسیحی دانست که مساله کرامت انسان را به محاق برده بود.

مساله حق در اسلام هر چند به شکل تاریخی در ذهن انسان صدر اسلام در جریان بوده و حتی پاره‌ای از آیات قرآنی و روایات، نگاه طلبکارانه انسان دوران وحی را گزارش کرده اما ابعاد نظری و نظریه پردازانه آن کمتر در جامعه دینی صدر اسلام مورد توجه بوده است. و به علاوه نقطه عزیمتی همسان با نظریه حق در الهیات مسیحی نداشته است. حقوق در صدر اسلام، عمدتا به معنای تکالیف به کار می‌رفته و محور رساله الحقوق امام سجاد علیه‌السلام،  تکالیف عملی آدمیان در برابر خداوند، خود و دیگر انسان‌هاست؛ هرچند مستلزم حقوق نیز خواهد بود؛ چه آنکه هر تکلیفی برای مکلف به ایجاد حقی برای طرف مقابل می‌انجامد. این مساله در تعریف عدل به اعطاء کل ذی حق حقه، نیز تاثیر گذارده و در حالی که حق در مفهوم مدرن امری اخذ شدنی و گرفتنی است در مفهوم اسلامی آن، با واژه اعطاء و ادا کردن عمدتا در ارتباط است. نیز حق در پارادایم اسلامی به خداوند و راه هدایت و حقیقت محض تفسیر می‌شد و با مساله حقوق به معنای مدرن در ارتباط نبوده است.

مفهوم حق در اسلام  تابعی از مفهوم کرامت انسانی بوده است؛ در این صورت، مساله کرامت، امری ذاتی و وجودی است اما در مقابل مساله حق انسانی از اصالت برخوردار نیست و وابسته به کرامت ذاتی و اکتسابی آدمی است.  متون دینی اسلامی در پاره‌ای موارد میان عدالت و حق ایجاد پیوند می‌کنند و عدل را به معنای اعطاء کل ذی حق حقه می‌دانند؛ بنا به این تعریف، حق تنها منحصر به انسان نیست و از سویی مصادیق و گستره حقوق انسان نیز امری است که باید اثبات گردد تا روشن شود اساسا حقوق انسانی در چه مواردی و چه گستره‌ای مورد پذیرش است.

الهیات مدرن اسلامی و عمدتا پروژه‌های روشنفکری به تبعیت از چالش پیش‌آمده برای مسیحیت، به تصور آنکه این مساله، ایمان اسلامی را نیز به چالش می‌کشاند راه حل‌هایی ارائه نمودند که یا اساسا به ماهیت کرامت انسانی در اسلام بی‌توجه بود و یا با نادیده‌گرفتن شان اخلاقی کرامت، به دنبال فروکاهش آن، به مساله حق بودند در حالی که محدد کردن کرامت انسانی به بنیان‌های حقوقی، فروپاشی پایه‌های بنیادین اخلاق مندرج در کرامت را به همراه دارد و منجر به خلاءهای نظری و عملی و حتی آسیب‌های افزون‌تری به حقوق انسانی می‌گردد.

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.