کد خبر : 793
تاریخ انتشار : جمعه ۱۳ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۰

گزارش جلسه اول درس فقه العقاید (قواعد کلامی عدل الهی)

گزارش جلسه اول درس فقه العقاید (قواعد کلامی عدل الهی)

به گزارش روابط عمومی انجمن کلام اسلامی حوزه، حجت الاسلام دکتر رضا برنجکار در اولین جلسه کلاس فقه العقاید، با اشاره به بحثی که در مورد معنای قاعده در ابتدای کتاب قواعد کلامی توحید بیان کرده‌اند، قاعده را حکمی کلی دانستند که دلیل برای مسائل متعددی است؛ چه در یک باب جاری شود و چه

به گزارش روابط عمومی انجمن کلام اسلامی حوزه، حجت الاسلام دکتر رضا برنجکار در اولین جلسه کلاس فقه العقاید، با اشاره به بحثی که در مورد معنای قاعده در ابتدای کتاب قواعد کلامی توحید بیان کرده‌اند، قاعده را حکمی کلی دانستند که دلیل برای مسائل متعددی است؛ چه در یک باب جاری شود و چه در ابواب مختلف.

ایشان در تفاوت شیوه طرح مباحث قواعد عدل با قواعد توحید گفتند: از آن‌جا که کتاب‌های کلامی برای توحید قاعده ذکر نکرده بودند، به آیات و روایات مراجعه و با ابزار عقل این قواعد استخراج شد؛ ولی در باب عدل، برخی از قواعد عدل در کتاب‌های کلامی حتی با نام قاعده ذکر شده است؛ مثل قاعده حسن و قبح، قاعده لطف و قاعده اصلح. به همین دلیل در سلسله مباحث قواعد عدل الهی، سیر بحث در هر قاعده این‌گونه

است:

۱) بررسی جایگاه و اهمیت قاعده؛

۲) بررسی پیشینه بحث از قاعده؛

۳) بررسی و نقد دیدگاه ها و تقریرات مختلف قاعده؛

۴) بیان نظر برگزیده بر پایه‌ی ادله عقلی و نقلی؛

۵) بررسی لوازم و آثار نظر منتخب.

قاعده حسن و قبح

دکتر رضا برنجکار در ادامه با طرح بحث قاعده حسن و قبح گفتند: این قاعده زیربنای بسیاری از مسائل و قواعد عدل الهی مثل قاعده لطف است؛ حتی نبوت، امامت و معاد بدون این قاعده قابل اثبات نیست. از این رو می‌توان قاعده‌ی حسن و قبح را پرکاربردترین قاعده‌ی کلامی دانست.

ایشان  به سبک رایج متکلمان در طرح این بحث اشاره کردندو گفتند: متکلمان معمولاً حسن و قبح را به عقلی و شرعی تفکیک می‌کنند و اشاعره را پیرو حسن و قبح شرعی و امامیه و معتزله را طرفدار حسن و قبح عقلی می‌دانند.

وی افزود:  به نظر می‌رسد باید سبک بحث را به گونه دیگری طرح کرد، یعنی در سه مقام ثبوت، اثبات و ملازمه میان حکم عقل و شرع که بدین شرح می باشد:

۱) مقام ثبوت: آیا افعال، در ذات خود و قطع نظر از امر و نهی شارع، حسن یا قبح دارد یا نه؟ ( حسن و قبح ذاتی)

۲) مقام اثبات: اگر حسن و قبح ذاتی باشد، آیا عقل قدرت درک آن را دارد یا نه؟

۳) مقام ملازمه: اگر عقل حسن و قبح را درک کرد، آیا شارع نیز آن را قبول می‌کند و کشف از حکم شرعی می‌کند یا نه.

دکتر برنجکار در ادامه گفت: با توجه به این که فلاسفه اسلامی حسن وقبح را عقلایی و اعتباری می‌دانند، در مجموع می‌توان چهار فرض را متصور دانست:

الف) حسن و قبح ذاتی است و عقل توان فهم آن را دارد (دیدگاه امامیه و معتزله)؛

ب) حسن و قبح ذاتی است؛ ولی عقل آن را درک نمی‌کند (منسوب به برخی اخباریین)؛

ج) حسن و قبح اعتبار عقلایی است (دیدگاه فلاسفه)؛

د) حسن و قبح ذاتی نیست و به اعتبار عقلاء هم نیست؛ بلکه به اعتبار شرع است و کاشف از آن نیز امر و نهی شارع است (دیدگاه اشاعره).

لازم به ذکر است کلاس فقه العقاید (قواعد کلامی عدل الهی) از سوی انجمن کلام اسلامی حوزه و با حضور حجت الاسلام دکتر رضا برنجکار روزهای شنبه ساعت ۱۶ الی ۱۷ در سالن کنفرانس انجمن های علمی حوزه برگزار می شود و تا پایان اردیبشهت ۹۷ ادامه دارد.

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.