• امروز : دوشنبه - ۳۱ اردیبهشت - ۱۴۰۳
  • برابر با : Monday - 20 May - 2024

اخبار ویژه

پنجمین نشست “دین و چالش های روز” ویژه برنامه “چهارشنبه های اعتقادی” با موضوع “تأثیر مبانی اندیشه مدرن بر جامعه اسلامی ایران و راه کارهای برون رفت از آن” با ارائه حجت الاسلام دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی برگزار گردید. پنجمین نشست “دین و چالش های روز” ویژه برنامه “چهارشنبه های اعتقادی” با موضوع “تأثیر مبانی اندیشه مدرن بر جامعه اسلامی ایران و راه کارهای برون رفت از آن” با ارائه حجت الاسلام دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی برگزار می شود. چهارمین نشست “دین و چالش های روز” با موضوع “روش های طراحی و گسترش شبهات دینی در جامعه” با ارائه حجت الاسلام دکتر سیدهاشم جزی برگزار گردید. پنج شنبه های میدانی با موضوع “ایده‌ها و شکاف‌ها در پژوهش مذاهب اسلامی” توسط سرکار خانم دکتر فاطمه فاطمی برگزار گردید. چهارمین نشست “دین و چالش های روز” با موضوع “روش های طراحی و گسترش شبهات دینی در جامعه” با ارائه حجت الاسلام دکتر سیدهاشم جزی برگزار می شود. پنج شنبه های میدانی با موضوع “ایده‌ها و شکاف‌ها در پژوهش مذاهب اسلامی” توسط سرکار خانم دکتر فاطمه فاطمی برگزار می گردد. خطبه فدکیه یک مکتب اعتقادی است. سومین نشست “دین و چالش های روز” با موضوع «معنویت های نوظهور و چالش های فرهنگی و هویتی» با ارائه حجت الاسلام دکتر «محمدتقی سبحانی» برگزار شد.

10

تبیین رئیس انجمن کلام حوزه از : مفهوم « لیس بمسلم » در احادیث

  • کد خبر : 1683
  • ۰۴ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۸:۵۵

یکی از ائمۀ جمعه در مقام تشویق مردم به شرکت در انتخابات، حدیثی مشهور را باز خوانی کرد. به دنبال آن، سؤالات و اشکالاتی در فضای مجازی مطرح شده است. حجت‌الاسلام و المسلمین رضا برنجکار رئیس انجمن کلام حوزه و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در یادداشتی به این مسأله پرداخته است.

یکی از ائمۀ جمعه در مقام تشویق مردم به شرکت در انتخابات، حدیثی مشهور را باز خوانی کرد. به دنبال آن، سؤالات و اشکالاتی در فضای مجازی مطرح شده است. حجت‌الاسلام و المسلمین رضا برنجکار رئیس انجمن کلام حوزه و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در یادداشتی به این مسأله پرداخته است.

جمعۀ گذشته یکی از ائمۀ محترم جمعه در مقام تشویق مردم به شرکت در انتخابات، از حدیث «مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ».[۱] استفاده کرد.

بیان ایشان را در قالب استدلال زیر می‌توان خلاصه کرد:

صغری: عدم شرکت در انتخابات، مصداق عدم اهتمام به امور مسلمین است.

کبری: هر کس به امور مسلمین اهتمام نورزد، مسلمان نیست.

نتیجه: هر کس در انتخابات شرکت نکند، مسلمان نیست.

با توجه به این که در خصوص تعبیر«لیس بمسلم؛ مسلمان نیست» که در حدیث بالا ذکر شده و در کبرای استدلال، از آن استفاده شده، سؤالات و اشکالاتی در فضای مجازی مطرح شده است، در این یادداشت، توضیحی در این باره ذکر می‌شود. در این یادداشت، کاری به مقصود گوینده محترم ندارم. همچنین بحث از صغرای استدلال را به فرصتی دیگر واگذار می‌کنم.

برخی اشکال کرده‌اند که اگر حدیث درست باشد، باید بگوییم ۷۰ درصد مردم فلان استان یا نصف مردم ایران، مسلمان نیستند، چون در انتخابات شرکت نکرده‌اند.

در پاسخ به این اشکال باید گفت: تعبیر «فلیس بمسلمٍ» در احادیث، تعبیر شایعی است و در موارد مختلف به کار رفته است. یکی از این موارد عدم اهتمام به امور مسلمین است. مرحوم کلینی بابی را با عنوان«الاهتمام بامور المسلمین و النصیحه لهم و نفعهم»[۲] در کافی منعقد کرده و در سه حدیث اول و چهارم و پنجم تعبیر «فلیس بمسلم» دیده می‌شود. دو حدیث از این احادیث، معتبر و صحیح است. مرحوم شیخ طوسی نیز در کتاب تهذیب الاحکام مشابه این احادیث را به سند معتبر و صحیح، ذکر کرده است[۳]. این تعبیر در احادیث دیگر در مورد فریب دادن دیگران نیز آمده است: «مَنْ غَشَّ النَّاسَ فَلَیْسَ‏ بِمُسْلِمٍ»[۴]، و نیز در مورد کسی که زکاتش را نمی پردازد: «مَانِعُ الزَّکَاهِ کَآکِلِ الرِّبَا وَ مَنْ لَمْ یُزَکِّ مَالَهُ فَلَیْسَ‏ بِمُسْلِمٍ»[۵]، و نیز در مورد کسی که قسم دیگری به خدا را نمی‌پذیرد: «مَنْ حُلِفَ لَهُ بِاللَّهِ فَلْیَرْضَ وَ مَنْ لَمْ یَفْعَلْ فَلَیْسَ‏ بِمُسْلِمٍ»[۶].

گاه مردم نیز مشابه این تعبیرات را به کار می‌برند و مثلا فردی را می‌بینیم که در مورد کسی که او را فریب داده، می‌گوید: او مسلمان نیست و اگر مسلمان بود، این کار را نمی کرد. آیا مراد مردم و نیز روایات، این است که فرد فریبکار یا کسی که زکات نمی‌دهد مسلمان اصطلاحی نیست و کافر و نجس است؟ قطعا نه مردم از گفتن فلانی مسلمان نیست، چنین قصدی دارند و نه منظور احادیث چنین چیزی است و این برداشت بر خلاف اجماع مسلمین است و هیچ فقیهی فتوا نداده که کسی که زکات نداده مسلمان نیست. پس منظور از تعبیر مسلمان نیست در این اطلاقات چیست؟ علامۀ مجلسی تعبیر «مسلمان نیست» را به معنای «مسلمان کامل نیست» تفسیر کرده است(فلیس بمسلم ای کامل الاسلام)[۷] .

به نظر می‌رسد منظور از تعبیر «مسلمان نیست» در روایات و نیز اطلاقات عرفی این است که به اقتضای اسلام عمل نشده است. توضیح این که اقتضای اسلام و دستور صریح اسلام دادن زکات و ترک فریبکاری و پذیرش قسم مؤمن و اهتمام به امور مسلمین است. حال اگر کسی این امور را ترک کرد، به اقتضای اسلام عمل نکرده است. چنین شخصی از اسلام به معنای مصطلح، که در مقابل  کفر است، خارج نشده است. تنها در صورتی شخص از اسلام خارج می‌شود که با علم به دستور اسلام به مثلا دادن زکات، زکات را منکر شود، نه این که زکات را پرداخت نکند. البته در مورد عمل بر خلاف دستور اسلام هم باید بر شخص حجت تمام شود که کاری خاص جزء دستورات اسلام است. مثلا بداند که زکات یا اهتمام به امور مسلمین دستور اسلام است و شرکت در انتخابات، مصداقی از مشارکت و اهتمام به امور مسلمین است.

پاورقی:

[۱] . کلینی، الکافی (ط – الإسلامیه)، ج۲، ص۱۶۳.

[۲] . همان.

[۳] . طوسی، تهذیب الاحکام، ج۶، ص۱۷۵.

[۴] . شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ص۲۸۴.

[۵] .نعمان بن محمد، ج۱، ص۲۴۷.

[۶] . همان، ج۲، ص۵۲۱.

[۷] . مجلسی، مرآت العقول، ج۹، ص۱.

 

لینک کوتاه : https://ikq.ir/?p=1683

برچسب ها

نوشته های مشابه

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

برچسب ها
ارتباط توحید عملی و حجاب و عفاف در تحقق امنیت دینی خانواده الاهیات تطبیقی بین الادیان الهیات زیارت اندیشه اسلامی ایده‌ها و شکاف‌ها در پژوهش مذاهب اسلامی ایمان ایمان و اخلاق ایمان و تربیت ایمان و سلامت روان ایمان و سیاست بازخوانی گزارش اجلاسیه صلح جهانی سئول تأثیر مبانی اندیشه مدرن بر جامعه اسلامی ایران و راه کارهای برون رفت از آن تاریخ کلام امامیه تقویت و تکمیل مبانی کلام ثبت نام دوره های آموزش انجمن کلام اسلامی حوزه جامعة الزهراء جایگاه عقل در علوم عقلی جایگاه عقل در قرآن و حدیث جایگاه عقل در مذاهب اسلامی خطبه فدکیه دین و چالش های روز روش های طراحی و گسترش شبهات دینی در جامعه زبان تخصصی و اصطلاح شناسی کلامی زیست مومنانه سلسله نشست های دین و چالش های روز شرح آیات العقاید عقل در اندیشه اسلامی قاعده دفع ضرر محتمل مبانی اخلاقی الهیات زیارت مبانی فکری و کلامی سلفیه مبانی کلامی اخلاق و معنویت مبانی کلامی الهیات زیارت مجمع عمومی مدرسه پائیزه مدل ایمن سازی ارتباط اجتماعی در امر جنسی بر اساس منابع اسلامی مشق کلام معنویت معنویت های نوظهور و چالش های فرهنگی و هویتی منهاج السنه نقد مبانی معرفت شناختی و روش شناختی الحاد مدرن همایش ملی زن، خانواده، امنیت پیام رئیس انجمن کلام حوزه چهارشنبه های اعتقادی کارگاه کرسی عملی ترویجی